Jak złożyć skargę?

Twój pracodawca naruszył przepisy prawa pracy? Jako pracownik masz prawo do dochodzenia swoich praw przed sądem pracy. Możesz również złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy.

Czego może dotyczyć skarga?

Przedmiotem skargi pracowniczej może być naruszenie – dotyczące bezpośrednio skarżącego – w zakresie prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, nieprawidłowości przy zawieraniu umowy cywilnoprawnej, stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych – szczegółowe informacje w zakresie kompetencji PIP można znaleźć w ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.

W jakiej formie mogę złożyć skargę i jakie informacje w niej zawrzeć?

Skargę można złożyć:

• osobiście w siedzibie okręgowego inspektoratu pracy lub terenowym oddziale Inspekcji – ustnie do protokołu lub wypełniając specjalny, dostępny na miejscu, formularz;
• napisać samodzielnie i po opatrzeniu pisma własnoręcznym podpisem wysłać oryginał za pośrednictwem poczty tradycyjnej;
• przekazać przez usługę e-doręczenia bezpośrednio na adres do doręczeń elektronicznych (ADE) właściwego inspektoratu pracy (*)

  * ADE znajduje się na stronie internetowej okręgowych inspektoratów pracy w zakładce „Kontakt” w postaci zbioru liczb i liter np. AE:PL-00000-00000-AAAAA-00

Kierowana do Państwowej Inspekcji Pracy skarga pracownicza powinna:

• zawierać imię i nazwisko bądź nazwę wnoszącego,
• zawierać adres wnoszącego,
• określać przedmiot skargi lub wniosku, w którym wskazane będą nazwa i adres podmiotu, którego dotyczy skarga,
• być opatrzona podpisem własnoręcznym, jeżeli została wniesiona w postaci papierowej,
• być opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, jeżeli została wniesiona środkami komunikacji elektronicznej (**),
• zawierać adres środka komunikacji elektronicznej wnoszącego, jeżeli informacje w tym zakresie nie wynikają jednoznacznie z wniesionej skargi, w przypadku skarg złożonych w postaci elektronicznej.

Skargi pracownicze wniesione na adres do doręczeń elektronicznych muszą zawierać dołączony plik z treścią skargi podpisany podpisem elektronicznym: kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym. (**)

** 1. Podpis elektroniczny kwalifikowany – zaawansowany podpis elektroniczny w rozumieniu art. 3 pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE, weryfikowany za pomocą kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego;

2. Podpis zaufany – podpis elektroniczny, którego autentyczność i integralność są zapewniane przy użyciu pieczęci elektronicznej ministra właściwego do spraw informatyzacji w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 29 czerwca 2020 r. w sprawie profilu zaufanego i podpisu zaufanego;

Szczegółowe informacje:

Podpis zaufany: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/jak-podpisac-dokument-profilem-zaufanym

Profil zaufany: https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/0074

3. Podpis osobisty – zaawansowany podpis elektroniczny w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE, weryfikowany za pomocą certyfikatu podpisu osobistego;

Szczegółowe informacje: https://www.gov.pl/web/e-dowod

4.Podpis własnoręczny – zwykła forma pisemna podpisu zgodnie z art. 78 Kodeksu cywilnego.

Informujemy, że:

• skan pisma z podpisem własnoręcznym nie spełnia wymogów formalnych,
• w Państwowej Inspekcji Pracy nie funkcjonuje formularz elektroniczny do składania skarg (e-skarga),
• skargi pracownicze wniesione na adres poczty elektronicznej jednostek organizacyjnych Państwowej Inspekcji Pracy (e-mail) pozostawia się bez rozpoznania,
• Państwowa Inspekcja Pracy rozpatruje skargi anonimowe tylko w wyjątkowych przypadkach.

Skargi na działalność organów albo pracowników Państwowej Inspekcji Pracy i wnioski (wnioski o porady i inne wnioski dotyczące w szczególności spraw ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom) kierowane do Państwowej Inspekcji Pracy powinny zawierać co najmniej:

• imię i nazwisko bądź nazwę wnoszącego,
• adres wnoszącego,
• określenie przedmiotu skargi lub wniosku.

Dodatkowo, wniosek dotyczący w szczególności spraw ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, powinien w opisie przedmiotu wniosku wskazywać nazwę i adres podmiotu, którego dotyczy.

Skargi na działalność organów albo pracowników Państwowej Inspekcji Pracy i wnioski przesyłane pocztą elektroniczną (e-mail) lub innymi środkami komunikacji elektronicznej, nie muszą być opatrzone podpisem elektronicznym.

W przypadku skargi pracowniczej oraz pozostałych skarg wnoszonych w imieniu innej osoby, należy dołączyć pisemną zgodę osoby, na rzecz której wnoszona jest skarga.

Jak prawidłowo przygotować skargę pracowniczą?

1. W celu ułatwienia rozpatrzenia skargi, należy opisać sprawę w sposób jasny i pozwalający na ustalenie wszystkich istotnych okoliczności.
2. Opis sytuacji powinien opierać się na faktach mających znaczenie dla zgłaszanych zarzutów. W miarę możliwości warto przedstawić zdarzenia w porządku chronologicznym.
3. Jeśli skarga dotyczy kilku różnych zarzutów, należy opisać każdy z nich oddzielnie, wskazując związane z nim okoliczności i dowody.
4. Jeżeli skarga odnosi się do zdarzeń mających miejsce w różnych lokalizacjach lub w różnych okresach, warto opisać je odrębnie.
5. Do skargi należy dołączyć dokumenty i inne materiały potwierdzające przedstawione okoliczności. Nie ma potrzeby załączania dokumentów niezwiązanych z opisywaną sprawą, chyba że ich znaczenie wynika z treści skargi. W przypadku powoływania się na dokument warto wskazać, jaką okoliczność ma on potwierdzać.
6. Wszystkie załączniki powinny być oznaczone w sposób umożliwiający ich jednoznaczną identyfikację. W treści skargi należy wskazać, które załączniki potwierdzają poszczególne okoliczności oraz jakich faktów dotyczą.
7. W przypadku dołączenia większej liczby dokumentów warto przygotować wykaz załączników zawierający:

•      oznaczenie załącznika,
•      krótki opis jego treści,
•      informację, jakiej okoliczności lub faktu dotyczy.

Niespełnienie powyższych zasad nie stanowi podstawy do odmowy przyjęcia skargi ani pozostawienia jej bez rozpatrzenia, o ile spełnia ona wymagania formalne.

 

Gdzie mogę złożyć skargę?

Skargę na działalność pracodawcy należy kierować zgodnie z właściwością do okręgowego inspektoratu pracy lub oddziału okręgowego inspektoratu pracy właściwego do rozpatrzenia sprawy ze względu na siedzibę pracodawcy.

Wybierz właściwy Inspektorat

Czy pracodawca dowie się kto złożył skargę?

Nie, dane osoby wnoszącej skargę podlegają ochronie i nie są ujawniane w trakcie prowadzonych czynności kontrolnych, chyba że skarżący wyrazi na to pisemną zgodę.

Art. 44 ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zobowiązuje inspektora pracy do nieujawniania informacji, że kontrola przeprowadzana jest w następstwie skargi, chyba że zgłaszający skargę wyrazi na to pisemną zgodę. Ochronę tę wskazuje również art. 15 pkt c Konwencji Nr 81 MOP, który nakłada na inspektorów pracy obowiązek traktowania tożsamości osoby skarżącej jako absolutnie poufne źródło jakiejkolwiek skargi informującej ich o naruszeniu lub złamaniu przepisów prawnych. Zgodnie z powyższym przepisem inspektorzy pracy nie mogą dać żadnej wskazówki pracodawcy lub jego przedstawicielowi, że inspekcję przeprowadzono w następstwie otrzymania skargi.

Zdarzają się jednak sytuacje wyjątkowe, gdzie z uwagi na przedmiot kontroli (np. legalność zatrudnienia) konieczne jest uzyskanie przez inspektora pracy zgody od osoby skarżącej na ujawnienie faktu złożenia skargi – w takim przypadku inspektor pracy występuje pisemnie do wnioskodawcy o wyrażenie stosownej zgody, ponieważ w przypadku jej braku nie będzie możliwości przeprowadzenia kontroli w zakresie złożonej skargi.

W jakim terminie odbędzie się kontrola?

Skargi pracowników są rozpatrywane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca od dnia ich otrzymania.

Warto podkreślić, że rozpatrzenie skargi jest odrębnym etapem i nie oznacza automatycznie przeprowadzenia kontroli. Na tym etapie dokonywana jest ocena stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz podejmowana jest decyzja o dalszych działaniach. W zależności od okoliczności może to być przeprowadzenie kontroli, udzielenie porady prawnej lub podjęcie innych odpowiednich czynności.

Termin jednego miesiąca dotyczy rozpatrzenia skargi i podjęcia decyzji co do sposobu jej załatwienia. Nie należy go utożsamiać z terminem przeprowadzenia ewentualnej kontroli, ponieważ czas jej realizacji zależy od wielu okoliczności, w tym także niezależnych od organu.

Czy uzyskam informację o tym, co inspektor ustalił w mojej sprawie?

Tak, w przypadku przeprowadzenia kontroli, po jej zakończeniu, inspektor zawiadamia osobę zainteresowaną o sposobie załatwienia skargi pracowniczej na piśmie, w formie papierowej lub elektronicznej.

Państwowa Inspekcja Pracy nie rozpatruje skarg wykraczających poza kompetencje urzędu, dotyczących np.:

• wypłaty zasiłków z ubezpieczeń społecznych (chorobowego, macierzyńskiego, rehabilitacyjnego),
• druków / deklaracji ubezpieczeniowych (np. Z-3),
• odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy i deklaracji podatkowych (PIT/CIT).